تعزیه و تئاتر/اسماعیل مجللی




تعزیه گونه ای از هنر نمایشی است و از ادبیات نمایشی برخوردار است. یک شبیه خوان خود به خود یک بازیگر هم هست. کما اینکه یک تعزیه خوان می تواند در روی سن به اجرای تئار بپردازد.


تعزیه گونه ای از هنر نمایشی است و از ادبیات نمایشی برخوردار است. یک شبیه خوان خود به خود یک بازیگر هم هست. کما اینکه یک تعزیه خوان می تواند در روی سن به اجرای تئار بپردازد. ولی یک بازیگر تئاتر به راحتی قادر به اجرای تعزیه نیست. زیرا تفاوتهایی بسیار بین تئاتر صحنه ای و خیابانی با تعزیه وجود دارد. و به هیچ عنوان نمی توان تعزیه را تئاتر قلمداد نمود.

وجوه اشتراک بین تعزیه وتئاتر:

1- هر دودارای بازیگر می باشند.

2- هم تئاتر وهم تعزیه برای مخاطب اجرا می شود.

3- هر دو کارگردانی می شوند. والبته بین کارگردانی تعزیه وتئاتر تفاوتهایی وجود دارد که تشریح خواهد شد.

4- در هر دو حرکات نمایشی و تصویری سازی به کار می رود.

تفاوت بین تئاتر وتعزیه:

1- نمایشنامه ای که بازیگران به اجرای آن در صحنه تئاتر می پردازند. کلیه قواعد در اماتیکی را در خود نهفته دادند. اعم از شخصیت پردازی، کشمکش، نقطه اوج و ...

ولی در متون نمایشی تعزیه و سخنی موارد فوق را نمی توان یافت.

چون مضمون تعزیه رویارویی دو نیروی خیر و شر می باشد پس هیچگونه شخصیت پردازی در متون تعزیه وجود ندارد. و شخصیت های تعزیه یا صد در صد خوب هستند و یا صد در صد بد هیچگونه تحلول شخصیتی و سیر صعودی و نزولی را در شخصیتهای تعزیه به جز شخصیت حر نمی توان یافت.

2- نمایشنامه فقط برای اجرا به روی سن ترتیب داده شده ومخاطب از یک زاویه به تماشای تئاتر می پردازد. ولی متون تعزیه برای اجرای در سن تئاتر خلق نشده بلکه تماشاچیان به صورت مدور در اطراف تعزیه خوانان حلقه زده و از هر زاویه ای به تماشای تعزیه می نشیند که از تمام این زوایا که نگاه کنیم در می یابیم تمام نقاط طلایی هستند.

3- کارگردانی در تعزیه به عنوان مطلع نمودن اشخاص شبیه خوان در هنگام اجراست. و این امر در حین اجرا انجام می گیرد. هیچگونه میزانسن وحرکت از طرف کارگردان به تعزیه خوان القا نمی گردد. در صورتی که درتئاتر تمام امور کار گردانی پیش از اجرای نمایش انجام می پذیرد. و در حین اجرا کارگردان در میان تماشاگران نشسته وهیچ نقشی ایفا نمی نماید.

4- درتئاتر گریم از نکات ضروری و قابل توجه می باشد.

درصورتی که در تعزیه گریم هیچ معنا و جایگاهی ندارد.

5- در تعزیه از نور فقط برای روشنایی صحنه (میدان تعزیه) استفاه می شود.

تا مخاطب بتواند شبیه خوانان را به خوبی ببیند. غیر از این موضوع نورهیچ نقشی درتعزیه ندارد و در بسیاری از مواقع که تعزیه درگرمای طاقت فرسای روز اجرا می شود.

از زبان شبیه خوان می شنویم که :

شب است و شاهد مقصود چون عنقای زرین پر ....[1]

نمیدانم که می باشد کند هر دم خطاب امشب

به پشت خیمه ها دارد فغان و انقلاب امشب[2]

بر عکس همین موضوع نیز وجود دارد. که تعزیه ای در شب اجرا می شود. ولی اشعاری از قبیل اشعار ذیل را از بیان شبیه خوان می شنویم:

هوا گرم است ای عباس محشر را تماشا کن

تو سقای  یتیمانی     بگرد   و آب   پیدا  کن

درصورتی که در تئاتر،نور یکی ازارکان اصلی اجرا می باشد. نورهای وضعی، روز و .... که اگر نباشند دراجرای تئاتر کلماتی را وارد خواهد آورد.

6- مخاطب تئاتر مخاطب خاص است. اندک کسی را می توان علاقمند به تئاتر صحنه ای یافت در صورتی که مخاطب تعزیه مخاطب عام می باشد.

7- برای اجرای یک نمایشنامه مدت زمان زیادی دقت لازم است تا تمرینات لازم به طور کلی مختوم خواهد شد. در صورتی که در تعزیه این چنین نیست.[3]

و یک متن تعزیه هزاران بار اجرا می گردد.

8- در تعزیه به هیچ عنوان طراحی صحنه وجود ندارد.



[1] . شمر در تعزیه حر




[2] . حضرت عباس




[3] . مواقعی  پیش آمده که تعزیه خوانی از راه رسیده و بدون اینکه کمترین تمرین داشته باشد. نسخه ای را از یک تعزیه در دست می گیرد او اجرامی کند .









کلمات کليدي : تعزیه و تئاتر

© کپی رایت توسط : تعزیه خانه کرمان (کلیه حقوق مادی و معنوی مربوط و متعلق به این سایت است.)
برداشت مطالب فقط با اجازه کتبی و ذکر منبع امکان پذیر است .

نوشته شده در تاریخ : 14 فروردين ماه ، 1389 (3621 مشاهده)

[ بازگشت ]

تعزیه خانه در تلگرام

تعزیه خانه کرمان در تلگرام

نظرسنجی

نظر شما درباره سایت

خیلی عالیه
میتونه بهتر باشه
جای کار داره
بهترین سایته
نظری ندارم!



نتایج
نظرسنجی ها

تعداد آراء: 168
نظرات : 1226

سفارش تبليغات

ورود:
رمز عبور:
 

پیام اهل خانه

ارشيو پيغام کوتاه   

 

مقالات

· آسیب شناسی تعزیه
· یادداشتی بر موسیقی تعزیه/سدعظیم موسوی
· تعزيه و شبيه خواني
· سوگ سیاوش/یدالله آقاعباسی
· هاشم فیاض...
· تعزیه، ‌نمایش‌ كامل ‌‌ایرانی/دكتر اردشیر صالح‌پور
· تعزیه و تاریخچه آن نزد خاورشناسان/ داوود حاتمی
· در آمدي بر تعزيه و تعزيه خواني/اسماعیل مجللی
· تعزيه و شبيه خوانى /جواد محدثى
· نوشتاری در باب تعزیه /دکتر عبدالحسین زرّین کوب
· تعزیه هنری نمایشی، بیانگر واقعه جانگداز کربلا
· تاريخ معماري حرم امام حسين (ع) /اسماعیل مجللی
· تعزيه/کیوان پهلوان
· نگاهي به عاشورا پژوهي در غرب/عبدالحسين حاجى ابوالحسنى و محمد نورى
· تعزیه و تئاتر/اسماعیل مجللی
· تعزيه خوان ها ، راويان موسيقي آوازي/محمدجواد بشارتی
· نگاهي به تعزيه و آسيب شناسي آن در ايران امروز /کیوان پهلوان
· تعزیه و سینما/اسماعیل مجللی
· پیدایش موسیقی در تعزیه
· اصطلاحات رایج در تعزیه
· متادرام در تعزیه/فرید میرشکار
· تعزیتی بر مجالس شبیه خوانی/هومن نجفیان
· تاثیر امام رضا بر فرهنگ و هنر ایرانی /اسماعیل مجللی
· کند و کاوی در هنر شبیه خوانی/علی اکبر خلعتبری/هوشنگ سامانی
· مقایسه بخش هایی از نسخه های تعزیه حر در اراک و یالرود نور/علی اکبر خلعتبری
· بازی در بازی
· نگاهي به مصرع خواني )پرسش و پاسخ( در هنر شبيه خواني
· مردم شناسی مراسم شبیه خوانی ( تعزیه )/مسعود گنجعلیخان حاکمی
· تعزیه کرمان
· هنر عشق /وحید کیارسی
· تعزیه؛ جلوه‌ی ناب هنر آئینی/وحید کیاسری
· جستاری بر میراث نیاکا‌ن‌مان /سیاوش قائدی
· تضاد و تقابل در لباس تعزیه
· در آمدی بر تعزیه و تعزیه خوانی

محل تبلیغات شما

محل تبلیغات شما





محل تبلیغات شما

محل تبلیغات شما





محل تبلیغات شما

محل تبلیغات شما